‘YaÅŸanılan Sorunlar’ Kategorisi için ArÅŸiv

Deniz korsanlığı

Cumartesi, 06 Ekim 2007

Osmanlı Devleti’nin temeli atıldıktan sonra bu beyliÄŸin baÅŸlangıçta Marmara Denizi ile alâkası ve Rumeli kıyılarında bazı mevkilerin iÅŸgali ve bu bölgelere yerleÅŸmek arzusu sebebiyle küçük bir donanmaya sahip olduÄŸu tabiîdir. Ege Denizi ve Karadeniz kıyılan ve Akdeniz sahilindeki memleketler zaptedilince donanmaya olan ihtiyaç artmıştı. Osmanlılara komÅŸu olan Bizans’ın, Karesi BeyliÄŸi’nin ve daha sonraları Osmanlı arazisine katılan Saruhan, Aydın ve MenteÅŸe beyliklerinin ve Karadeniz kıyılarında CandaroÄŸullarının donanmaya sahip oldukları görüldüğü için bu beylikleri iÅŸgal eden Osmanlıların bunların donanma ve tersanelerinden istifade etmeleri de tabiî idi. Bundan dolayı Gazi Orhan Bey zamanından itibaren Osmanlı donanması tedrici suretle artmış ve Rumeli fütuhatında mühim kısımları iÅŸgal edilen Karesi BeyliÄŸi’nin donanmasından istifade edilmiÅŸtir. Bundan da Rumeli’ye sallarla geçildiÄŸi rivayetinin bir efsane olduÄŸu anlaşılmaktadır. İslâm Türkleri Ege sahillerine yerleÅŸtikten sonra diÄŸer Latin korsanları gibi Akdeniz’de korsanlığa baÅŸlamışlardı. Bunlar Akdeniz’de Venedik ve Cenevizlerin ticaretlerini tehdit ve bundan baÅŸka adalardaki Latin prenslerinin hakimiyetleri için tehlike teÅŸkil ediyorlardı.

Marino Sanudo’nun Eylül 1328 tarihli EÄŸriboz’dan aldığı bir mektupta sayıları artan Türk korsanlarına (Levendlerine) karşı bir çare bulunmazsa EÄŸriboz ile Akdeniz adalarının elden çıkacağı bildirilmiÅŸti. Çelebi Sultan Mehmet’in, Gelibolu deniz savaşında (29 Mayıs 1416) yenilmesinden sonra Venediklilerle yaptığı bir antlaÅŸmada Adalar Denizi’nde ve Çanakkale BoÄŸazı’nda geliÅŸ gidiÅŸe engel olacak korsanlara (Türk Levendlerine) düşman gemisi muamelesi yapmaları hususunu kabul ediyordu. Osmanlılar daha sonraki dertiz faaliyetlerinde bu Türk korsanlarından istifade etmiÅŸlerdir. Bunlardan biri de Kemal Reis’ti.

Kemal Reis gençliÄŸinde EÄŸri boz Sancak Beyi’nin küçük filosunun komutanıydı. Bundan sonra 3 gemiyle korsanlığa baÅŸladı. Bu gemilerden birini Kara Hasan, ötekini de Burak Reis kullanıyorlardı; o sıralarda bir çocuk olan yeÄŸeni Piri Reis de kendisiyle beraber denizleri dolaşıyordu. Üsleri, Cerbe Adasıydı. Kemal Reis, emrindeki Türk korsanlarıyla Endülüs sularına kadar akınlar yapmıştı.

Kemal Reis 1478′de Granada’nın düşmesi ve İspanya’da Müslüman devletlerin ortadan kalkmasına kadar Endülüs sularında akınlar yapmış ve 1492 yılına kadar buradaki Müslümanlara elinden gelen yardımlarda bulunmuÅŸtur. Bu sıralarda Kemal Reis, Kuzey Afrika’daki Müslüman ÅŸeyhleriyle de anlaÅŸmalar yapmış, karada üsler kurmuÅŸ, bu kıyılardan elde ettiÄŸi leventleri yetiÅŸtirerek, gemileri donatarak o zamana kadar, başıboÅŸ olan korsanlığı organize etmiÅŸ, düzenli, kendine has temelleri olan bir çeÅŸit askerlik sanatı ve deniz gerillacılığı haline getirmiÅŸtir. Ishak, Oruç, Hızır ve Ilyas dört ünlü korsandır. Oruç, Trablus, Åžam ve İskenderiye’ye, Hızır, Selanik, Serez.BÄŸriboz çevresinde sefer yapıyorlardı. Ilyas da çocukluÄŸundan beri aÄŸabeyleriyle beraber dolaşıyordu.