Bektaşilik
Hacı Bektaş Veli’yi pîr tanıyanların yolu, on iki esas tarikattan biri Bektaşîler tarikata girdikleri zaman aynı zamanda Caferi mezhebine de girmiş olurlardı. Onlara göre Hz. Ali Tanrı’nın zuhuru. Miraç Hz. Muhammed’in Ali’ye intisabıdır. Ayin-i Cemlerde bulunmak, Ehl-i Beyt’i sevmek, sabah akşam on iki imama salavat getirip okumak, Muharremlerde on gün su içmemek, Muharremlerden sonra babaya baş okutmak yani bir yıllık günahtan arınıp, kendini affettirerek biatini yenilemek, Hz. Ali’nin doğum günü saydıkları Nevruzu kutlamak ve üç gün süt içmek, kardeşlerle yani Bektaşîlerle sohbet etmek, demli muhabbet sofralarında nefes okumak, saz çalmak veya dinlemek, dinî ibadetler yerine geçer. Bektaşîlerde ahlâk şu söze dayanır: Elin tek, dilin pek, belin berk tut. Bektaşîlik belli başlı iki kola ayrılmıştır. Çelebiler Kolu, Babagân Kolu. Bektaşîliğin İstanbul’da ve Arnavutluk’ta meşhur olan kolu Babagân Kolu’dur.
Bektaşîlik, Yeniçeriler tarafından benimsendiği ve son Yeniçeri ayaklanmasında Bektaşîler Yeniçerilere yardım ettiği için II. Mahmud, Yeniçeriliği kaldırdığı zaman Bektaşîliği de kaldırmış, ileri gelen Bektaşî babaları asılmış, bir kısmı şeriat âlimlerinin çok-bulunduğu yerlere sürülmüş, tekkelerin sonradan yaptırılanları yıktırılmış, eski tekkelere Nakşî şeyhleri tayin edilmiştir (1826). II. Mahmut devrin en sonra bu uygulama tavsamıştır. Türkiye’de tekkelerin kapanmasından ve tarikatların ilgasından sonra (4 Eylül 1925) Suriye’de de aynı durum uygulanmış ve Bektaşîlik sadece Mısır ve Arnavutluk’ta resmî mahiyette kalmıştır.
Etiketler: alevilik, bektaşilik, hacı bektaşi veli, osmanlı