Tarih Makaleleri

Osmanlı donanmasında kullanılan bir çeşit savaş gemisi. Osmanlı donanmasının esasını kadırgalar teşkil ederdi. Kadırgalar yirmibeş oturaklı olup, sağ ve sol küreklerinin adedinin elli olması gerekiyorsa da, bu oturaklardan birinin matbah olması sebebiyle kürek adedi 49′du. Kadırganın her küreğini dört-beş kişi çekerdi. Kadırgalar gayet uzun ve ensiz ve hemen su ile beraber denecek kadar alçak ve hareketleri çok seriydi. Önceleri karpuz kıçlı değillerdi, XVII. yüzyılda bu biçimde yapılmaya başlandı. Osmanlı kadırgalarının boylan 165-168, enleri 21-22 kademdi. Kıç irtifaı 18, baş irtifaı 11 karıştı.

Her kadırgada harita kullanmasını bilen ve pusuladan anlayan bir kaptan ile bir odabaşının emrinde, biri odabaşı olarak tirinkete (yelken) kullanan yirmi âlâtçı ile iki dümenci, bir yelkencibaşı ve yelkencinin emrinde olarak gömi denilen iki vardiyan, iki dülger, iki kürek yapıcı, iki kalafatçı ki toplam 35 kadar gedikli gemicisi ve bunlardan başka yirmi dört oturakta dörder kişiden 96 kürekçisi ile 100 savaşçısı vardı ve kadırga mevcudu 330 kişi idi. XV.yüzyıl sonlarında bir kadırgada bir büyük top ile darbaz ve 8 aaet de pranki topu bulunuyordu.

XVIII. yüzyıl başlarından itibaren kadırgalar önemlerini kaybetmişler ve yerlerini kalyonlara devretmeye başlamışlardır. III. Ahmet devrinden başlayarak sayılan azaltılan kadırgalar I. Abdülhamit devrinde ortadan kaldırıldılar. Osmanlı donanmasında kadırga olarak yalnız kaptan paşa baştardesi kaldı.