Tarih Makaleleri

Hudutlardaki kalelerde görev yapan askerî kuvvetlere verilen addır.Bunlara “Yerli Kul” da tabir edilirdi.Osmanlıların, komşu devletlerinden hiç birisi ile XVII. yüzyılın başlarına kadar hududu tâyin edilmemişti.

Hudutların belirlenmesine başlandıktan sonra, serhadlarda teşkilât yapmak zorunluluğu ortaya çıktı.

Osmanlılar, fethettikleri yerde, özellikle hudutlarda teşkilât yapıyor, kurdukları eyâlet ve sancak-beylerinin emrinde, düzeni sağlayacak ve düşmanın saldırısına karşı koyacak kuvvetleri bulunuyordu.

Serhadlarda ki teşkilât iki kısımdan meydana geliyordu: Biri, doğrudan doğruya devlete, diğeri ise eyâletin başındaki beylerbeyleri ile sancakları idare eden sancakbeylerine bağlı idiler.

Devlete bağlı serhad kulu adı altında beş kuruluş vardı: Azep, hisarlı, sekban, lâğımcı ve müsellem. Bu beş kuruluşun ayrı ayrı âmirleri, bulunuyordu.

Beylerbeylerinin mahiyetinde de ilk zamanlarda “delil”, “gönüllü”, “beşli” olmak üzere üç ad altında çeşitli kuvvetler vardı. Sonradan, levend ve hayta adlarında iki sınıf daha bunlara eklendi.

II. Mahmut zamanında Yeniçerilerin kaldırılmasıyla merkeziyet usulü uygulandı. Bunun üzerine bu teşkilât kaldırılarak yerine devlet teşkilâtının konulması gerekti.